شاید برای شما هم پیش آمده باشد که هنگام ایستادن یا سرفه کردن، یک برجستگی در کشاله ران، اطراف ناف یا روی شکم مشاهده کنید. شاید این برجستگی بدون درد باشد و فقط گاهی ظاهر شود و دوباره ناپدید شود.

بعضی افراد سال‌ها با چنین برجستگی‌ای زندگی می‌کنند و تصور می‌کنند تا زمانی که درد ندارند، مشکلی وجود ندارد.

اما آیا واقعاً همین‌طور است؟

فتق یا هرنی یکی از شایع‌ترین مشکلات جراحی عمومی است. گاهی فتق کوچک است و تنها باعث یک برجستگی ساده می‌شود؛ گاهی باعث درد و محدودیت فعالیت‌های روزمره می‌شود و در مواردی نیز می‌تواند با گیر افتادن یا اختلال در خون‌رسانی محتویات فتق، به یک اورژانس جراحی تبدیل شود.

خبر خوب این است که بیشتر فتق‌ها قابل درمان هستند و انتخاب روش درمان، به نوع فتق، اندازه آن، علائم بیمار و شرایط عمومی فرد بستگی دارد.

در این مقاله می‌خواهیم به زبان ساده اما علمی بررسی کنیم:

  • فتق دقیقاً چیست؟
  • چرا ایجاد می‌شود؟
  • انواع فتق کدام‌اند؟
  • مهم‌ترین علائم فتق چیست؟
  • آیا هر فتقی نیاز به جراحی دارد؟
  • فتق چه زمانی خطرناک می‌شود؟
  • جراحی باز، لاپاراسکوپی و رباتیک چه تفاوتی دارند؟
  • مش یا توری فتق چیست؟
  • آیا فتق بدون عمل خوب می‌شود؟
  • و چه زمانی باید برای جراحی اقدام کرد؟

فتق یا Hernia زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از بافت‌های داخل بدن، معمولاً چربی یا روده، از طریق یک نقطه ضعیف یا نقص در دیواره عضلانی اطراف خود بیرون بزند.

در فتق‌های دیواره شکم، این اتفاق معمولاً به شکل یک برجستگی زیر پوست دیده می‌شود.

این برجستگی ممکن است:

  • هنگام ایستادن بیشتر دیده شود.
  • هنگام سرفه یا عطسه برجسته‌تر شود.
  • با زور زدن افزایش پیدا کند.
  • هنگام دراز کشیدن کوچک‌تر شود.
  • با فشار ملایم در برخی بیماران به داخل برگردد.

در واقع، آنچه شما روی پوست می‌بینید خود فتق نیست؛ بلکه نتیجه بیرون‌زدگی بافت از یک نقطه ضعیف در دیواره شکم است.

به همین دلیل، درمان قطعی فتق معمولاً به معنی ترمیم نقص موجود در دیواره شکم است.

تصویر شماتیک فتق شکمی که بیرون‌زدگی بخشی از روده از طریق ضعف عضلات دیواره شکم را نشان می‌دهد.

چرا فتق ایجاد می‌شود؟

برای ایجاد فتق معمولاً دو عامل در کنار هم نقش دارند:

  1.  ضعف دیواره شکم

  2.  افزایش فشار داخل شکم

این ضعف ممکن است از ابتدا وجود داشته باشد یا در طول زندگی ایجاد شود.

عواملی که می‌توانند خطر ایجاد فتق را افزایش دهند عبارت‌اند از:

  • افزایش سن
  • چاقی
  • بارداری
  • سرفه مزمن
  • یبوست و زور زدن مکرر
  • بلند کردن مکرر اجسام سنگین
  • فعالیت‌های همراه با افزایش فشار داخل شکم
  • سیگار کشیدن
  • سابقه جراحی شکم
  • عفونت محل جراحی قبلی
  • برخی بیماری‌های بافت همبند

البته داشتن یکی از این عوامل به معنی قطعی بودن ایجاد فتق نیست.

گاهی فردی با وجود وزن طبیعی و سبک زندگی سالم نیز ممکن است به دلیل یک ضعف مادرزادی یا آناتومیک دچار فتق شود.

انواع فتق کدام‌اند؟

  1.  فتق اینگوینال یا کشاله ران

    فتق اینگوینال یکی از شایع‌ترین انواع فتق است.

    این فتق در ناحیه کشاله ران ایجاد می‌شود و ممکن است به سمت کیسه بیضه نیز امتداد پیدا کند.

    علائم ممکن است شامل:

    • برجستگی کشاله ران
    • احساس سنگینی
    • درد یا سوزش
    • ناراحتی هنگام ایستادن طولانی
    • افزایش برجستگی هنگام سرفه یا زور زدن

    باشد.

    در مردان شایع‌تر است، اما زنان نیز می‌توانند دچار فتق اینگوینال شوند.

    درمان این نوع فتق بسته به علائم، جنسیت، شرایط بیمار و نوع فتق متفاوت است. راهنمای بین‌المللی HerniaSurge در سال ۲۰۲۳ توصیه‌های به‌روزشده‌ای برای انتخاب روش درمان، جراحی باز و روش‌های کم‌تهاجمی ارائه کرده است.

  2. فتق نافی

    فتق نافی در اطراف ناف ایجاد می‌شود.

    ممکن است به صورت یک برجستگی کوچک و بدون درد دیده شود یا در اندازه‌های بزرگ‌تر باعث احساس فشار و ناراحتی شود.

    در بزرگسالان، عواملی مانند:

    • چاقی
    • بارداری
    • افزایش فشار داخل شکم
    • ضعف دیواره شکم

    می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند.

    درمان فتق نافی به اندازه فتق، علائم بیمار و شرایط فردی بستگی دارد.

  3. فتق برشی

    گاهی بعد از یک عمل  جراحی شکم، محل برش جراحی به مرور ضعیف می‌شود و در همان ناحیه فتق ایجاد می‌شود.

    به این نوع فتق، فتق برشی یا Incisional Hernia گفته می‌شود.

    فتق برشی ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها بعد از عمل قبلی ظاهر شود.

    عواملی مانند چاقی، عفونت زخم جراحی، سیگار و برخی شرایط زمینه‌ای می‌توانند خطر ایجاد آن را افزایش دهند.

    راهنمای انجمن اروپایی هرنی در سال ۲۰۲۳ به‌طور اختصاصی به مدیریت فتق‌های برشی خط وسط پرداخته و بر ارزیابی دقیق بیمار و انتخاب روش ترمیم متناسب با شرایط فتق تأکید دارد.

  4. فتق اپی‌گاستریک

    این فتق در قسمت بالایی شکم و در خط وسط ایجاد می‌شود.

    گاهی اندازه آن کوچک است و تنها یک برجستگی قابل مشاهده ایجاد می‌کند.

    در برخی بیماران ممکن است درد یا حساسیت موضعی وجود داشته باشد.

  5. فتق فمورال یا رانی

    این نوع فتق در قسمت بالاتر ران و نزدیک کشاله ران ایجاد می‌شود.

    اگرچه نسبت به فتق اینگوینال شیوع کمتری دارد، اما از نظر بالینی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است خطر گیر افتادن محتویات فتق در آن بیشتر باشد.

    به همین دلیل، تشخیص و تصمیم‌گیری درباره درمان آن باید با دقت بیشتری انجام شود.

  6. فتق هیاتال

    فتق هیاتال با فتق‌های دیواره شکم متفاوت است.

    در این حالت، بخشی از معده از طریق سوراخ طبیعی موجود در دیافراگم به سمت قفسه سینه حرکت می‌کند.

    این نوع فتق ممکن است با علائمی مانند:

    • رفلاکس معده
    • سوزش سر دل
    • احساس برگشت اسید
    • درد یا ناراحتی قفسه سینه

    همراه باشد.

    درمان فتق هیاتال به شدت علائم و شرایط بیمار بستگی دارد و همه بیماران نیاز به جراحی ندارند.

علائم فتق چیست؟

مهم‌ترین علامت فتق معمولاً برجستگی یا توده‌ای است که در محل ضعف دیواره شکم ایجاد می‌شود.

این برجستگی ممکن است:

  • با ایستادن ظاهر شود.
  • با سرفه بزرگ‌تر شود.
  • با فعالیت بدنی بیشتر شود.
  • هنگام دراز کشیدن کاهش پیدا کند.
  • با درد یا احساس فشار همراه باشد.

اما همه فتق‌ها دردناک نیستند.

برخی افراد تنها یک برجستگی دارند و هیچ علامت دیگری احساس نمی‌کنند.

از طرف دیگر، گاهی فتق کوچک می‌تواند درد قابل‌توجهی ایجاد کند.

بنابراین، اندازه فتق همیشه با شدت علائم ارتباط مستقیم ندارد.

آیا فتق همیشه درد دارد؟

خیر.

فتق ممکن است کاملاً بدون درد باشد.

بعضی بیماران تنها هنگام:

  • سرفه
  • عطسه
  • ورزش
  • بلند کردن جسم سنگین
  • ایستادن طولانی

احساس ناراحتی کنند.

اگر فتق به‌تدریج بزرگ‌تر شود، ممکن است درد و محدودیت فعالیت نیز افزایش پیدا کند.

درد شدید و ناگهانی، به‌خصوص اگر همراه با برجستگی سفت و غیرقابل برگشت باشد، می‌تواند نشانه یک عارضه جدی‌تر باشد

فتق خفه‌شده چیست؟

یکی از خطرناک‌ترین عوارض فتق، خفگی یا Strangulation است.

در این حالت، خون‌رسانی به بافت گیر افتاده در فتق مختل می‌شود.

اگر خون‌رسانی به روده قطع شود، ممکن است آسیب بافتی و حتی نکروز ایجاد شود.

علائم هشدار می‌توانند شامل:

  • درد شدید و ناگهانی
  • برجستگی دردناک و سفت
  • غیرقابل برگشت شدن فتق
  • تهوع و استفراغ
  • تب
  • قرمزی پوست روی فتق
  • نفخ شکم
  • اختلال در دفع گاز یا مدفوع

باشند.

این وضعیت می‌تواند یک اورژانس جراحی باشد.

اگر برجستگی فتق ناگهان دردناک، سفت و غیرقابل برگشت شد، نباید منتظر بمانید تا خودبه‌خود برطرف شود.

آیا هر فتقی نیاز به جراحی دارد؟

خیر، همه فتق‌ها الزاماً نیاز به جراحی فوری ندارند.

تصمیم برای جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد:

  • نوع فتق
  • اندازه فتق
  • شدت علائم
  • میزان تأثیر فتق بر زندگی روزمره
  • احتمال عوارض
  • سن بیمار
  • بیماری‌های زمینه‌ای
  • شرایط عمومی بیمار
  • امکان جراحی ایمن

در برخی بیماران که فتق اینگوینال بدون علامت یا با علائم بسیار خفیف دارند، ممکن است پیگیری و انتظار همراه با مراقبت (Watchful Waiting) یک گزینه باشد.

مطالعات نشان داده‌اند که در برخی مردان با فتق اینگوینال بدون علامت یا کم‌علامت، انتظار تحت نظر می‌تواند از نظر ایمنی قابل قبول باشد؛ با این حال، بسیاری از این بیماران در ادامه به دلیل افزایش علائم یا درد، در نهایت به سمت جراحی می‌روند.  

بنابراین:

بدون درد بودن فتق به معنی بی‌اهمیت بودن آن نیست، اما از طرف دیگر هر فتقی نیز الزاماً نیازمند جراحی فوری نیست.

تصمیم نهایی باید فردمحور و بر اساس نوع فتق و شرایط بیمار گرفته شود.

چه زمانی جراحی فتق توصیه می‌شود؟

جراحی معمولاً زمانی بیشتر مطرح می‌شود که فتق:

  • دردناک باشد.
  • فعالیت روزانه را محدود کند.
  • در حال بزرگ شدن باشد.
  • به‌راحتی به داخل شکم برنگردد.
  • باعث ناراحتی مداوم شود.
  • خطر عوارضی مانند گیر افتادن داشته باشد.
  • دچار عوارضی مانند انسداد یا خفگی شده باشد.

در فتق‌های اورژانسی، تصمیم‌گیری کاملاً متفاوت است و ممکن است نیاز به جراحی فوری وجود داشته باشد.

آیا فتق بدون جراحی خوب می‌شود؟

در بیشتر فتق‌های واقعی دیواره شکم، ضعف ایجادشده در دیواره خودبه‌خود ترمیم نمی‌شود.

ممکن است علائم برای مدتی کم یا زیاد شوند، اما این موضوع به معنی از بین رفتن نقص دیواره شکم نیست.

بستن فتق با شکم‌بند نیز درمان قطعی محسوب نمی‌شود.

شکم‌بند ممکن است در بعضی شرایط احساس حمایت ایجاد کند، اما نمی‌تواند نقص دیواره شکم را به‌طور دائمی ترمیم کند.

تشخیص فتق چگونه انجام می‌شود؟

در بسیاری از بیماران، تشخیص فتق با معاینه فیزیکی امکان‌پذیر است.

پزشک ممکن است از شما بخواهد:

  • بایستید.
  • سرفه کنید.
  • زور بزنید.
  • وضعیت خوابیده و ایستاده بررسی شود.

در مواردی که تشخیص واضح نباشد، ممکن است از تصویربرداری استفاده شود.

سونوگرافی

برای برخی فتق‌های سطحی، سونوگرافی می‌تواند کمک‌کننده باشد.

سی‌تی‌اسکن

در فتق‌های پیچیده‌تر، فتق‌های بزرگ یا مواردی که تشخیص دقیق‌تر لازم است، CT Scan ممکن است اطلاعات ارزشمندی ارائه دهد.

MRI

در برخی موارد خاص، به‌ویژه زمانی که علائم وجود دارد اما معاینه و تصویربرداری اولیه تشخیص واضحی ایجاد نمی‌کنند، MRI می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

انتخاب روش تصویربرداری باید بر اساس شرایط بالینی بیمار انجام شود.

درمان فتق چگونه انجام می‌شود؟

درمان فتق را می‌توان به‌طور کلی به دو دسته تقسیم کرد:

  1.  درمان غیرجراحی و پیگیری

    در برخی بیماران منتخب، به‌خصوص کسانی که فتق کم‌علامت دارند، ممکن است پزشک تصمیم بگیرد بیمار را تحت نظر داشته باشد.

    در این شرایط، بیمار باید نسبت به تغییر علائم آگاه باشد.

    افزایش درد، بزرگ شدن سریع فتق یا غیرقابل برگشت شدن برجستگی می‌تواند نیاز به ارزیابی مجدد ایجاد کند.

     

  2. جراحی فتق

درمان قطعی بسیاری از فتق‌های علامت‌دار، ترمیم جراحی است.

هدف از جراحی:

  1. برگرداندن محتویات فتق به محل طبیعی
  2. ترمیم نقص دیواره شکم
  3. تقویت محل ترمیم
  4. کاهش احتمال عود

جراحی باز فتق چیست؟

در جراحی باز، جراح از طریق یک برش روی محل فتق به ناحیه موردنظر دسترسی پیدا می‌کند.

محتویات فتق به داخل شکم برگردانده می‌شوند و نقص دیواره ترمیم می‌شود.

در بسیاری از موارد از مش یا توری جراحی برای تقویت دیواره استفاده می‌شود.

مزیت این روش آن است که جراح مستقیماً به محل فتق دسترسی دارد و در بسیاری از بیماران می‌تواند با بی‌حسی موضعی یا بیهوشی انجام شود.

جراحی لاپاراسکوپی فتق چیست؟

در روش لاپاراسکوپی، جراح از طریق چند برش کوچک و با استفاده از دوربین و ابزارهای مخصوص، فتق را ترمیم می‌کند.

مزایای احتمالی این روش در بیماران مناسب می‌تواند شامل:

  • برش‌های کوچک‌تر
  • درد کمتر در برخی بیماران
  • بازگشت سریع‌تر به فعالیت در برخی شرایط
  • امکان بررسی و درمان برخی فتق‌های دوطرفه

باشد.

اما لاپاراسکوپی برای همه بیماران بهترین گزینه نیست.

انتخاب بین جراحی باز و کم‌تهاجمی باید بر اساس نوع فتق، سابقه جراحی قبلی، شرایط بیمار و تجربه جراح انجام شود.

جراحی رباتیک فتق چیست؟

جراحی رباتیک یکی از روش‌های کم‌تهاجمی ترمیم برخی فتق‌هاست.

در این روش، جراح از سیستم رباتیک برای کنترل دقیق ابزارهای جراحی استفاده می‌کند.

این تکنولوژی می‌تواند در برخی فتق‌های پیچیده یا دیواره شکم مزایایی داشته باشد، اما به معنی بهتر بودن قطعی آن برای همه بیماران نیست.

انتخاب روش جراحی باید بر اساس شرایط واقعی بیمار و تجربه تیم جراحی انجام شود.

مش یا توری فتق چیست؟

یکی از سؤالات رایج بیماران این است:

«مش فتق چیست و آیا برای همیشه داخل بدن می‌ماند؟»

مش یک وسیله پزشکی است که برای تقویت دیواره شکم و کاهش احتمال عود فتق در بسیاری از انواع ترمیم استفاده می‌شود.

بسته به نوع مش، محل قرارگیری و شرایط بیمار، ویژگی‌های آن متفاوت است.

در بسیاری از جراحی‌های فتق، استفاده از مش می‌تواند خطر عود را کاهش دهد، اما انتخاب نوع مش و محل قرارگیری آن موضوعی تخصصی است و باید توسط جراح بر اساس نوع فتق انجام شود.

مش نیز مانند هر وسیله پزشکی می‌تواند با عوارضی همراه باشد، هرچند بسیاری از بیماران بدون مشکل خاصی دوره بهبودی را طی می‌کنند.

آیا مش فتق باعث درد مزمن می‌شود؟

درد مزمن پس از جراحی فتق، به‌خصوص در جراحی فتق کشاله ران، یک عارضه شناخته‌شده است.

اما علت درد مزمن همیشه فقط مش نیست.

عوامل مختلفی می‌توانند در ایجاد درد نقش داشته باشند، از جمله:

  • آسیب یا تحریک عصبی
  • روش جراحی
  • واکنش بافتی
  • اسکار
  • نوع فتق
  • شرایط فردی بیمار

انتخاب تکنیک مناسب جراحی و توجه به اصول پیشگیری از درد مزمن اهمیت زیادی دارد.

راهنمای HerniaSurge نیز مدیریت درد مزمن را یکی از بخش‌های مهم مراقبت بعد از عمل از بیماران مبتلا به فتق کشاله ران می‌داند.  

فتق در چه افرادی بیشتر دیده می‌شود؟

فتق می‌تواند در هر فردی ایجاد شود، اما برخی افراد بیشتر در معرض خطر هستند.

از جمله:

  • افراد دارای اضافه وزن یا چاقی
  • افراد سیگاری
  • افرادی که سرفه مزمن دارند
  • افراد مبتلا به یبوست مزمن
  • کسانی که فعالیت‌های سنگین انجام می‌دهند
  • افراد با سابقه جراحی شکم
  • افراد مسن
  • زنان در دوران بارداری
  • افرادی که بیماری‌های بافت همبند دارند

البته وجود این عوامل به معنی حتمی بودن ابتلا به فتق نیست.

آیا ورزش باعث فتق می‌شود؟

ورزش به‌تنهایی لزوماً باعث فتق نمی‌شود.

اما فعالیت‌هایی که فشار داخل شکم را به‌طور قابل‌توجه افزایش می‌دهند، ممکن است در فردی که از قبل ضعف دیواره شکم دارد، باعث آشکار شدن فتق شوند.

نکته مهم این است که ورزش منظم و کنترل وزن در مجموع برای سلامت بدن مفید است.

اگر هنگام ورزش متوجه برجستگی یا درد غیرطبیعی در کشاله ران یا دیواره شکم می‌شوید، بهتر است قبل از ادامه تمرینات سنگین معاینه شوید.

آیا بلند کردن جسم سنگین باعث فتق می‌شود؟

بلند کردن جسم سنگین می‌تواند فشار داخل شکم را افزایش دهد.

اگر فرد از قبل نقطه ضعیفی در دیواره شکم داشته باشد، این افزایش فشار ممکن است باعث بروز یا آشکار شدن فتق شود.

اما این تصور که هر فردی با یک بار بلند کردن جسم سنگین دچار فتق می‌شود، درست نیست.

معمولاً ایجاد فتق نتیجه ترکیبی از ضعف بافتی و فشارهای واردشده به دیواره شکم است.

چه زمانی فتق یک اورژانس است؟

اگر فتق با یکی از علائم زیر همراه شود، باید سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود:

  • درد شدید و ناگهانی
  • برجستگی سفت و بسیار دردناک
  • غیرقابل برگشت شدن فتق
  • قرمزی یا تغییر رنگ پوست روی فتق
  • تهوع و استفراغ
  • نفخ شدید شکم
  • عدم دفع گاز یا مدفوع
  • تب

این علائم می‌توانند نشان‌دهنده گیر افتادن یا خفگی فتق باشند.

در چنین شرایطی، تأخیر در مراجعه می‌تواند خطرناک باشد.

آیا می‌توان با فتق زندگی کرد؟

در برخی بیماران، بله.

اما پاسخ به این سؤال به نوع فتق بستگی دارد.

بیماری که فتق کوچک و بدون علامت دارد ممکن است با نظر جراح تحت نظر باشد.

اما اگر فتق باعث درد، محدودیت فعالیت یا عوارض شود، درمان جراحی می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

نکته مهم این است که تصمیم‌گیری نباید فقط بر اساس اندازه فتق انجام شود.

علائم بیمار، نوع فتق و خطر عوارض اهمیت زیادی دارند.

بهترین زمان برای جراحی فتق چه زمانی است؟

یک زمان واحد برای همه بیماران وجود ندارد.

در بیمارانی که فتق علامت‌دار و قابل‌برنامه‌ریزی دارند، جراحی انتخابی معمولاً امکان برنامه‌ریزی مناسب‌تر و ارزیابی وضعیت بیمار را فراهم می‌کند.

اما در صورت بروز عوارضی مانند گیر افتادن یا خفگی، شرایط متفاوت است و ممکن است جراحی اورژانسی لازم شود.

به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین اهداف تشخیص زودهنگام این است که در صورت نیاز، درمان در شرایط کنترل‌شده و قبل از ایجاد عوارض انجام شود.

سوالات متداول

۱. فتق چیست؟

فتق زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از بافت‌های داخل بدن از یک نقطه ضعیف یا نقص در دیواره اطراف خود بیرون بزند. در فتق‌های شکمی معمولاً چربی یا بخشی از روده از دیواره شکم برجسته می‌شود.

۲. آیا همه فتق‌ها نیاز به عمل دارند؟

خیر. بعضی فتق‌های بدون علامت یا کم‌علامت، بسته به نوع فتق و شرایط بیمار، ممکن است تحت نظر قرار بگیرند. اما فتق‌های دردناک، در حال بزرگ شدن یا دچار عارضه معمولاً نیاز به بررسی برای جراحی دارند..

۳. آیا فتق بدون جراحی خوب می‌شود؟

در بیشتر فتق‌های واقعی دیواره شکم، نقص ایجادشده خودبه‌خود ترمیم نمی‌شود. ممکن است علائم موقتاً کاهش پیدا کنند، اما ضعف دیواره همچنان وجود داشته باشد.

۴. مهم‌ترین علامت فتق چیست؟

شایع‌ترین علامت، ایجاد یک برجستگی در کشاله ران، اطراف ناف یا دیواره شکم است که ممکن است با ایستادن، سرفه یا زور زدن بیشتر شود. درمان دارویی و آندوسکوپی تمرکز دارد، در حالی که جراح عمومی بیماری‌هایی را که نیاز به عمل دارند درمان می‌کند.

۵. آیا فتق همیشه درد دارد؟

خیر. بعضی فتق‌ها کاملاً بدون درد هستند. برخی دیگر ممکن است با احساس فشار، سنگینی یا درد هنگام فعالیت همراه باشند.

۶. آیا ورزش باعث فتق می‌شود؟

ورزش به‌تنهایی الزاماً باعث فتق نمی‌شود، اما فعالیت‌های شدید می‌توانند در فردی که ضعف دیواره شکم دارد باعث آشکار شدن فتق شوند.

۷. آیا فتق خطرناک است؟

بیشتر فتق‌ها قابل درمان هستند، اما اگر محتویات فتق گیر بیفتند یا خون‌رسانی آن‌ها مختل شود، ممکن است وضعیت خطرناکی ایجاد شود که نیاز به جراحی فوری دارد.

۸. فتق گیرکرده چیست؟

فتق گیرکرده فتقی است که محتویات آن از محل خود خارج شده‌اند اما دیگر به داخل شکم برنمی‌گردند. این وضعیت می‌تواند نیازمند ارزیابی سریع پزشکی باشد.

۹. فتق خفه‌شده چیست؟

در فتق خفه‌شده، خون‌رسانی به بافت گیرکرده در فتق مختل می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث آسیب جدی به بافت و نیاز به جراحی اورژانسی شود.

۱۰. آیا مش فتق برای همیشه در بدن می‌ماند؟

بسته به نوع مش، ممکن است دائمی یا قابل جذب باشد. بسیاری از مش‌های مورد استفاده برای ترمیم فتق دائمی هستند و برای تقویت طولانی‌مدت دیواره شکم طراحی شده‌اند.

۱۱. جراحی باز فتق بهتر است یا لاپاراسکوپی؟

هیچ روش واحدی برای همه بیماران بهترین نیست. انتخاب روش به نوع فتق، یک‌طرفه یا دوطرفه بودن آن، سابقه جراحی قبلی و تجربه جراح بستگی دارد.

.

۱۲. آیا بعد از عمل فتق دوباره برمی‌گردد؟

عود فتق ممکن است رخ دهد، اما احتمال آن به نوع فتق، روش جراحی، شرایط بیمار و عوامل خطر مختلف بستگی دارد. انتخاب روش مناسب و رعایت اصول جراحی می‌تواند خطر عود را کاهش دهد.

۱۳. آیا فتق نافی در بزرگسالان خطرناک است؟

فتق نافی در بسیاری از موارد بدون عارضه است، اما ممکن است بزرگ‌تر شود یا دچار گیر افتادن محتویات شود. تصمیم درباره جراحی به اندازه و علائم فتق و شرایط بیمار بستگی دارد.

۱۴. آیا فتق اینگوینال در مردان شایع‌تر است؟

بله، فتق اینگوینال در مردان شایع‌تر است، اما زنان نیز می‌توانند به آن مبتلا شوند. فتق فمورال نیز در زنان اهمیت بیشتری دارد و باید با دقت ارزیابی شود.

۱۵. چه زمانی باید برای فتق فوراً به اورژانس مراجعه کرد؟

اگر فتق ناگهان دردناک و سفت شود، به داخل برنگردد یا همراه با تهوع، استفراغ، تب، نفخ شدید یا عدم دفع گاز و مدفوع باشد، باید سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود.

جمع‌بندی

فتق یکی از مشکلات شایع دیواره شکم است که می‌تواند از یک برجستگی کوچک و بدون علامت تا یک وضعیت اورژانسی متغیر باشد.

هر فتقی نیاز به جراحی فوری ندارد.

در برخی بیماران منتخب، به‌خصوص افراد دارای فتق اینگوینال بدون علامت یا با علائم بسیار خفیف، ممکن است پیگیری و انتظار تحت نظر پزشک قابل قبول باشد. با این حال، در صورت ایجاد درد، افزایش اندازه فتق، محدودیت فعالیت یا بروز عوارض، جراحی بیشتر مطرح می‌شود. شواهد موجود نشان می‌دهد که انتخاب بین جراحی و انتظار باید با توجه به شرایط فردی بیمار انجام شود.  

از طرف دیگر، فتق گیرکرده یا خفه‌شده می‌تواند یک اورژانس جراحی باشد و علائمی مانند درد شدید ناگهانی، برجستگی سفت و غیرقابل برگشت، تهوع و استفراغ یا تغییر رنگ پوست روی فتق نیاز به ارزیابی فوری دارند.

اگر شما یا یکی از نزدیکانتان برجستگی جدیدی در کشاله ران، اطراف ناف یا دیواره شکم مشاهده کرده‌اید، بهترین کار این است که به‌جای حدس زدن درباره خطر آن، توسط پزشک معاینه شوید.

تشخیص زودهنگام به شما این امکان را می‌دهد که اگر نیاز به جراحی وجود دارد، در شرایط مناسب و به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده اقدام کنید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *