وقتی برای یک بیمار تشخیص سرطان مطرح میشود، اولین دغدغه او معمولاً این است که آیا بیماریاش قابل درمان است یا خیر. خوشبختانه پیشرفتهای پزشکی در سالهای اخیر باعث شده است بسیاری از سرطانها در صورت تشخیص زودهنگام، با جراحی درمان شوند یا شانس درمان آنها به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کند.
جراحی سرطان همچنان یکی از مهمترین ارکان درمان سرطان در سراسر جهان محسوب میشود. در بسیاری از بیماران، خارج کردن کامل تومور و بافتهای درگیر میتواند بهترین فرصت برای درمان قطعی بیماری را فراهم کند. به همین دلیل جراح عمومی نقش بسیار مهمی در تیم درمان سرطان دارد.
در این مقاله با مهمترین سرطانهایی که توسط جراح عمومی درمان میشوند و نقش جراحی در کنترل آنها آشنا خواهید شد.
برخلاف تصور بسیاری از بیماران، جراحی سرطان تنها به خارج کردن یک توده محدود نمیشود.
در جراحیهای سرطان، رعایت اصول انکولوژی اهمیت حیاتی دارد. جراح باید بتواند:
- تومور را به طور کامل خارج کند.
- حاشیههای جراحی ایمن ایجاد کند.
- غدد لنفاوی مرتبط را بررسی و در صورت نیاز خارج کند.
- احتمال عود بیماری را کاهش دهد.
- بهترین نتیجه درمانی را برای بیمار فراهم کند.
به همین دلیل درمان جراحی سرطان نیازمند دانش، تجربه و آشنایی کامل با اصول جراحی انکولوژی است.
سرطان روده بزرگ (کولورکتال)
شایعترین سرطان دستگاه گوارش
سرطان روده بزرگ یکی از شایعترین سرطانهایی است که جراح عمومی درمان میکند.
در مراحل اولیه و حتی بسیاری از مراحل متوسط بیماری، جراحی مؤثرترین روش درمان است.
علائم مهم
- مشاهده خون در مدفوع
- یبوست یا اسهال طول کشیده
- تغییر در عادات دفع
- درد شکم
- کاهش وزن بدون علت
- کمخونی
درمان جراحی
بسته به محل تومور، بخشی از روده بزرگ همراه با غدد لنفاوی اطراف برداشته میشود.
امروزه بسیاری از این جراحیها به روش لاپاراسکوپی انجام میشوند که با درد کمتر و بهبودی سریعتر همراه است.
سرطان معده
اگر بیمار دچار دردهای تیپیک صفراوی باشد و وجود سنگ در سونوگرافی تأیید شود، معمولاً جراحی توصیه میشود .
دلایل این توصیه عبارتاند از:
احتمال عود درد
پس از اولین حمله درد، احتمال تکرار حملات در آینده وجود دارد و در بسیاری از بیماران شدت دردها بیشتر میشود .
پیشگیری از عوارض خطرناک
سنگهای علامتدار میتوانند در هر زمان باعث انسداد مجاری صفراوی و ایجاد عوارض جدی شوند .
ایمنی بیشتر جراحی انتخابی
عمل جراحی برنامهریزیشده معمولاً با خطر کمتر، مدت بستری کوتاهتر و نتایج بهتری نسبت به جراحی اورژانسی همراه است .
سرطان پستان
یکی از اشتباهات رایج بیماران این است که پس از برطرف شدن درد، درمان را به تعویق میاندازند.
در حالی که سنگ همچنان در کیسه صفرا باقی مانده و احتمال بروز مشکلات بعدی وجود دارد .
۱. التهاب حاد کیسه صفرا
شایعترین عارضه سنگ کیسه صفرا التهاب حاد کیسه صفرا است .
علائم آن شامل:
- درد شدید و مداوم
- تب
- حساسیت شدید شکم
- نیاز به بستری شدن
است.
در برخی بیماران جراحی اورژانسی ضروری میشود .
۲. انسداد مجرای صفراوی
گاهی سنگ از کیسه صفرا خارج شده و در مجرای صفراوی گیر میکند .
این وضعیت میتواند باعث:
- زردی پوست و چشم
- تیره شدن ادرار
- اختلال در عملکرد کبد
شود.
۳. عفونت مجاری صفراوی
انسداد طولانیمدت ممکن است باعث عفونت شدید مجاری صفراوی شود که یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود.
۴. پانکراتیت ناشی از سنگ صفرا
گاهی سنگ مسیر خروجی لوزالمعده را مسدود میکند و موجب التهاب پانکراس میشود .
پانکراتیت میتواند بیماری بسیار خطرناکی باشد و در برخی موارد نیاز به بستری طولانی در بیمارستان داشته باشد.
سرطان تیروئید
امروزه استاندارد درمان سنگهای علامتدار، جراحی لاپاراسکوپی کیسه صفرا است .
در این روش جراح از طریق چند برش کوچک روی شکم، دوربین و ابزارهای مخصوص را وارد بدن کرده و کیسه صفرا را خارج میکند.
مزایای این روش عبارتاند از:
● درد کمتر پس از عمل
● جای زخم کوچکتر
● بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره
● مدت بستری کوتاهتر
● نتیجه زیبایی بهتر
اکثر بیماران ظرف چند روز میتوانند فعالیتهای معمول خود را از سر بگیرند .
سرطان پوست و ملانوم
بسیاری از سرطانهای پوست در صورت تشخیص زودرس تنها با جراحی درمان میشوند.
در ملانوم، ضخامت ضایعه و احتمال درگیری غدد لنفاوی اهمیت زیادی در تعیین نوع جراحی دارد.
سرطان مری
در مراحل اولیه و قابل جراحی، خارج کردن بخش درگیر مری میتواند شانس درمان را افزایش دهد.
این جراحیها معمولاً در مراکز تخصصی سرطان انجام میشوند و بخشی از حوزه فعالیت جراحان دستگاه گوارش و جراحان عمومی با فلوشیپهای مرتبط هستند.
سرطان لوزالمعده (پانکراس)
سرطان پانکراس یکی از پیچیدهترین سرطانهای دستگاه گوارش است.
در بیمارانی که تومور قابل برداشت باشد، جراحی میتواند تنها شانس درمان طولانیمدت محسوب شود.
چه زمانی سرطان نیاز به جراحی دارد؟
سرطان پانکراس یکی از پیچیدهترین سرطانهای دستگاه گوارش است.
در بیمارانی که تومور قابل برداشت باشد، جراحی میتواند تنها شانس درمان طولانیمدت محسوب شود.
چرا تشخیص زودهنگام اهمیت دارد؟
سرطان پانکراس یکی از پیچیدهترین سرطانهای دستگاه گوارش است.
در بیمارانی که تومور قابل برداشت باشد، جراحی میتواند تنها شانس درمان طولانیمدت محسوب شود.
سخن جراح
به عنوان جراح عمومی، بخش مهمی از فعالیت حرفهای من به تشخیص، ارزیابی و درمان جراحی سرطانهای دستگاه گوارش، پستان، تیروئید و برخی تومورهای پوستی اختصاص دارد. انتخاب زمان مناسب جراحی و طراحی بهترین مسیر درمانی برای هر بیمار، نیازمند بررسی دقیق شرایط فردی و همکاری نزدیک با سایر اعضای تیم درمان سرطان است.
سوالات متداول
خیر، نوع و مرحله سرطان تعیینکننده است.
در اولین فرصت پس از تکمیل بررسیها و تعیین مرحله بیماری.
در بسیاری از بیماران بله.
در اکثر موارد تشخیص زودرس، نتایج درمان بسیار مطلوب است.
خیر، بیشتر تودههای پستان خوشخیم هستند.
در بسیاری از موارد قابل برداشت، جراحی بخش اصلی درمان است.
خیر، این باور علمی نیست و جراحی بر اساس اصول انکولوژی انجام میشود.
بسته به نوع سرطان از چند سال تا پایان عمر نیاز به پیگیری منظم وجود دارد.
برخی انواع آن مانند ملانوم میتوانند بسیار تهاجمی باشند.
در مراحل قابل برداشت، بله.
جمعبندی
سرطان پایان راه نیست. بسیاری از سرطانها در صورت تشخیص بهموقع با جراحی قابل درمان هستند یا میتوانند برای سالهای طولانی کنترل شوند. سرطان روده بزرگ، معده، پستان، تیروئید، پوست، مری و برخی تومورهای پانکراس از مهمترین سرطانهایی هستند که جراح عمومی در درمان آنها نقش کلیدی دارد.
بدون دیدگاه